Sedam dana nauke, terenskih istraživanja i međunarodne saradnje – studenti AGGF-a na radionici IDASH u Hrvatskoj

U periodu od 12. do 18. oktobra 2026. godine, studenti Studijskog programa Geodezija Arhitektonsko-građevinsko-geodetskog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci, Tea Stojanović, Ana Marin, Marko Vitezović i Ivana Krečar, pod stručnim rukovodstvom i mentorstvom prof. dr Sanje Tucikešić, učestvovali su na međunarodnoj terenskoj radionici IDASH (Hands-on Field Workshop on Earthquake Geology and Paleoseismology), održanoj u Donjoj Budičini kod Petrinje, u Republici Hrvatskoj.

Sedam dana bilo je posvećeno nauci, terenskim istraživanjima, razmjeni znanja i saradnji sa međunarodnim istraživačima. Studenti su imali priliku da kroz rad u paleoseizmološkim istražnim rovovima, analizu geoloških struktura, geofizička ispitivanja, geodetska mjerenja i fotogrametrijsku dokumentaciju upoznaju savremene metode istraživanja aktivnih rasjeda i tragova zemljotresa iz prošlosti. Ovakvim interdisciplinarnim pristupom povezana su znanja iz geodezije, geologije, geofizike i paleoseizmologije, sa zajedničkim ciljem boljeg razumijevanja zemljotresa i pouzdanije procjene seizmičkog hazarda.

Posebnu vrijednost ovom iskustvu dala je neposredna saradnja sa naučnicama Frančeskom R. Činti (Francesca R. Cinti) i Danijelom Pantosti (Daniela Pantosti) iz italijanskog Nacionalnog instituta za geofiziku i vulkanologiju (INGV), čiji je višedecenijski naučnoistraživački rad posvećen proučavanju aktivnih rasjeda i tragova velikih zemljotresa širom svijeta.

O bogatstvu njihovog naučnog iskustva i širini međunarodne istraživačke saradnje svjedoči publikacija The Science and Art of Paleoseismology – Images of Paleoearthquake Records from Around the World (2025), koja obuhvata 28 studija slučaja i predstavlja izuzetnu zbirku fotografija, geoloških profila i terenske dokumentacije paleoseizmoloških istraživanja. Od rasjeda San Andreas u Kaliforniji, preko Jordana, Čilea i Venecuele, do Italije, Grčke, Španije, Kazahstana, Kirgistana i Himalaja, publikacija pokazuje raznovrsnost geoloških struktura i tragova koje su veliki zemljotresi ostavljali tokom prošlosti.

Mogućnost da naši studenti neposredno na terenu uče od naučnika ovakvog međunarodnog iskustva predstavlja vrijednost koja daleko prevazilazi okvire jedne radionice. Stečena znanja, praktične vještine i uspostavljeni kontakti predstavljaju značajan doprinos njihovom obrazovanju, ali i daljem razvoju nastavnih i naučnoistraživačkih aktivnosti na Studijskom programu Geodezija.

Učešće na radionici IDASH još jednom je potvrdilo značaj međunarodne naučne saradnje i potrebu za povezivanjem domaćih akademskih institucija sa vodećim istraživačkim centrima u svijetu. Za Republiku Srpsku, kao dio seizmički aktivnog područja zapadnog Balkana, ovakvi projekti predstavljaju posebno važnu priliku za razvoj savremenih istraživačkih metoda, razmjenu iskustava i unapređenje znanja o aktivnim tektonskim procesima i seizmičkom hazardu.

Vjerujemo da će značaj ovakvih međunarodnih inicijativa biti prepoznat i da će se u narednom periodu stvoriti uslovi da Republika Srpska bude ne samo učesnik već i domaćin sličnih naučnih i terenskih istraživanja. Na taj način bi se omogućilo neposredno uključivanje većeg broja naših studenata, nastavnika i istraživača, uz jačanje domaćih naučnih kapaciteta i međunarodne vidljivosti akademske zajednice.

Jer najveća vrijednost međunarodne saradnje nije samo u tome da naši studenti odlaze u svijet po znanje, već i u tome da stvorimo uslove da svjetska nauka dolazi kod nas.