Održan okrugli sto o Urbanističkom planu Banjaluke 2020–2040

Na Arhitektonsko-građevinsko-geodetskom fakultetu Univerziteta u Banjoj Luci, 12. decembra 2025. godine, održan je okrugli sto pod nazivom „Urbanistički plan Banjaluke 2020–2040: razmatranje nacrta plana sa ponovljenog javnog uvida – problemi, izazovi i očekivanja“.

Na okruglom stolu učestvovali su članovi Savjeta za izradu Urbanističkog plana Banjaluke, i to: dr Ivan Rašković, redovni profesor Arhitektonskog fakulteta Univerziteta u Beogradu i predsjednik Savjeta, dr Brankica Milojević, redovni profesor AGGF-a i zamjenik predsjednika Savjeta, dr Milenko Stanković, redovni profesor AGGF-a, dr Ljiljana Došenović, redovni profesor u penziji Šumarskog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci, dr Igor Kuvač, docent AGGF-a, kao i predstavnik Centra za životnu sredinu.

Moderator okruglog stola bio je doc. dr Ognjen Šukalo (AGGF UNIBL). Događaju su prisustvovali i predstavnici stručne javnosti, civilnog društva, nastavnici i studenti Fakulteta, koji su se aktivno uključili u diskusiju. Iako su bili pozvani, predstavnici nosioca pripreme i nosioca izrade plana nisu prisustvovali skupu.

Ključni problemi i uočeni izazovi

Povod za održavanje okruglog stola bila je činjenica da se Savjet plana, koji je imao aktivnu ulogu u procesu izrade Urbanističkog plana do utvrđivanja njegovog nacrta u novembru 2021. godine, nakon toga više nije sastajao na poziv nosioca pripreme plana. Učesnici su ukazali na niz proceduralnih propusta nastalih nakon prvog javnog uvida, koji su, prema ocjeni Savjeta, onemogućili stručni monitoring i značajno ograničili učešće javnosti u daljem procesu izrade i donošenja plana, suprotno odredbama Zakona o uređenju prostora i građenju Republike Srpske.

Posebno je istaknuto da je u međuvremenu nastavljen intenzivan proces donošenja regulacionih planova, čija implementacija značajno mijenja prostornu stvarnost grada i dovodi u pitanje integritet i strateški karakter Urbanističkog plana kao dokumenta višeg reda. Ukazano je na posljedice koje se ogledaju u prekomjernoj stambenoj izgradnji, smanjenju urbanog zelenila, infrastrukturnoj preopterećenosti, ugrožavanju obale Vrbasa i narušavanju kvaliteta življenja u gradu.

Zaključci i preporuke

Učesnici okruglog stola usaglasili su se da Urbanistički plan Banjaluke 2020–2040 mora biti što prije usvojen kao ključni strateški dokument razvoja grada. Istaknuto je da nacrt plana iz novembra 2021. godine predstavlja verifikovanu konceptualnu osnovu koja je nastala u uslovima transparentnosti i stručnog nadzora, te da je na toj osnovi potrebno, uz poštovanje zakonskih procedura, dovesti planerski proces do kraja.

Savjet plana i učesnici okruglog stola uputili su niz sugestija nosiocu pripreme i nosiocu izrade plana, među kojima su: davanje prioriteta usvajanju Urbanističkog plana u odnosu na regulacione planove, ponovno aktiviranje rada Savjeta plana, obezbjeđivanje pune javne rasprave u skladu sa zakonom, jasno definisanje prostornih i demografskih kapaciteta grada do 2040. godine, zaštita urbanog zelenila i obale Vrbasa, kao i očuvanje integriteta i kontinuiteta cjelokupnog planerskog procesa.